Waarom wij een lange nacht wakker waren

Nacht van de Revolutie in Tilburg

Het begon vorig jaar (2010) november op de slotavond van 2.Dh5 in Tilburg. Het was een mooie 2.Dh5 geweest met een goede opkomst ondanks de grote warboel die de NS er die dagen van maakte en de lokale groep was redelijk tevreden. Helaas waren er niet echt veel Tilburgers komen opdagen. En dat terwijl er toch een enthousiaste groep jongeren in de stad bezig was panden te kraken en te werken aan oplossingen en alternatieven voor een eerlijkere en betere wereld. Ze kwamen niet en masse opdagen en ook de ‘gewone’ kruikenzeikers lieten het afweten. Was het voor hen te theoretisch, te radicaal, te serieus, te grootschalig? … Wellicht dat daarom Coen, of was het Rudi, tijdens de evaluatie die zondag riep dat ‘we’ een nieuwe groep gingen oprichten, de Tilburgse Anarcho Sociëteit, oftewel TAS. Nu we toch bezig waren met organiseren, konden we net zo goed nog even doorgaan om te kijken of we op een iets andere manier wel mensen samen konden brengen die balen van uitbuiting, buitensluiting, machtsmisbruik, racisme, protectionisme, onderdrukking, van het verklooien van het milieu en zich willen richten op de veranarchisering van de samenleving (verder hebben we geloof ik geen restricties; oud, jong, anarchist, wethouder, kraker, SP’er, student, workaholic, langharig werkschuw tuig, rijkeluiskind, uitkeringstrekker: iedereen is welkom). En dat gebeurde. Silme en ik deden ook mee en Ernest van RUIMTE – X, een van de locaties van 2.Dh5, bood spontaan zijn ruimte aan.

Onze eerste activiteit op 21 maart, internationale antiracismedag, bracht ruim veertig mensen op de been, maar dat was vooral te danken aan ARG, de AntiRacismeGroep van Tilburg, die mee organiseerde en die de meeste reclame had gemaakt. Op de tweede avond, 1 mei, kwamen zo’n 15 mensen. Niet veel, maar het leverde wel interessante discussies met nieuwe ideeën op en zelfs nieuwe TAS’sers zoals Peter. Inmiddels wist de jonge groep krakers ook wie we waren en wij wisten dat zij van Weldaad waren. Mailadressen werden uitgewisseld; we zouden elkaar op de hoogte houden.

Nacht van de Revolutie

Op 17 juli 1936 zette een aantal officieren in Spanje op instigatie van Franco een staatsgreep in gang tegen de wettige linkse regering. Een dag later rukten de nationalisten, gesteund door falangisten op naar Madrid. Arbeiders bewapenden zichzelf en vormden milities samen met libertairen, socialisten, communisten, anarchosyndicalisten en anarchisten om de republiek te verdedigen. In de nacht van 18 op 19 juli was de Spaanse Burgeroorlog -die een half miljoen doden eiste- een feit. Op hetzelfde moment ruim veertig jaar later, 19 juli 1979, trok in Nicaragua het Sandinistisch Bevrijdingsfront de straten van Managua binnen. Daarmee kwam na een jarenlange strijd een eind aan de dictatuur van Anastasia Somoza. Kort daarna kwam er een internationale solidariteitsbeweging op gang. De geslaagde revolutie gaf andere landen in Latijns-Amerika hoop, zoals Tunesië dat onlangs deed voor omringende landen.

Vandaar dat we in de nacht van 18 op 19 juli een festival(letje) wilden organiseren uit solidariteit met het verzet van toen in Spanje en Nicaragua, maar ook met de opstand van nu in Noord-Afrika en het Midden-Oosten en met de protesten in Spanje en Griekenland. De nacht van 18 op 19 juli bleek een maandagnacht te zijn. Niet echt een tijdstip om veel mensen op de been te krijgen. Voordeel was, hoopten we, dat we weinig concurrentie zouden hebben.

We hadden al snel een locatie -het Duvelhok, met verschillende ruimtes, een paar kleine hokjes en een voorplein- en wat programmaonderdelen rond, Peter Storm zou een praatje over de Spaanse Revolutie houden, Jan Jaap de Ruiter zou komen, Weldaad zou mee organiseren, de Volkmond wilde wel soep maken, folkband Trikosis -waarvan we iemand in Appelscha hadden ontmoet- zou muziek maken, Nick J. Swarth deed mee al zat ie op dat moment in Berlijn en ook nachtdichter Daan Taks, A.H.J. Dautzenberg en vele anderen. Wie niet kon droeg anderen aan ter vervanging. Op een of andere manier sloeg het aan en werd het festivalletje een heus festival. Zelfs de Tilburgse pers, anders nogal wars van linkse of radicale ideeën pikte het op (met dank aan Hans Rube).

Kennis …

Peter beet het spits af met zijn uiteenzetting dat er in Spanje niet slechts gevochten werd tegen de militaire dictatuur die Franco met zijn staatsgreep probeerde in te stellen, maar dat er tegelijk een opstand van veelal anarchistische arbeiders en boeren uitgebroken was die niet alleen het militaire fascisme terug wilde slaan, maar ook de macht van de linkse regering -van élke regering die wilde heersen over arbeiders en boeren- dreigde te slopen. ‘Die regering verstikte de revolutie, waar de fascisten de revolutie vooral trachtten te verpletteren. Een aantal leidinggevende anarchisten wilden de revolutie vooruitschuiven en eerst samen met de linkse regering de fascisten verslaan. Anarchisten traden zelfs tot de regering toe. Uitstellen van revolutie betekende echter: het elan van revolutionaire arbeiders en boeren afremmen en slopen, waardoor demoralisatie intrad en niet alleen de revolutie, maar zelfs de strijd tegen de generaals, ondermijnd werd. De afloop was dan ook een nederlaag, voor de revolutie én voor de republiek. Franco won. Het deed aan de glorie van de poging om een andere, vrije en solidaire wereld op te bouwen -een poging waar naar schatting acht miljoen mensen in Spanje betrokken waren- niets af’, aldus Peter.

Thera van Osch (econome) hield een inleiding over de Sandinistische Revolutie. Na haar studie en onderzoekswerk aan de Universiteit van Tilburg was zij begin jaren tachtig werkzaam in Latijns-Amerika. Ze gaf les aan universiteiten in Honduras en Colombia en hielp bij het opzetten van landbouwscholen in Nicaragua. Ze heeft de sfeer in dat land kort na de revolutie mee kunnen maken. Terug in Tilburg probeerde zij met succes een solidariteitsband met Nicaragua op te zetten. Inmiddels gooit president Daniel Ortega, voormalig revolutionair, de naam van het sandinisme te grabbel met zijn autoritaire en repressieve optreden. Macht doet rare dingen met de mens en het zet je aan het twijfelen over hoe de toekomst van de landen in Noord-Afrika zal zijn. Jammer was dat de skype-verbinding met Monica Baltodano, guerrillera bij het Frente Sandinista en nu nog politiek actief, niet tot stand kwam.

Gelukkig lukte de skype-verbinding met schrijver Abdelrahman Ayyash in Egypte wel al was het moeilijk te verstaan. Arabist Jan Jaap de Ruiter sprak met hem, nadat hij zelf een helder en interessante lezing had gegeven. Het was niet zozeer een analyse alswel een mooi inzicht in de huidige situatie

Kunst …

Kunstenaar Guus Voermans, de zich toelegt op het vervaardigen van nutteloze doch zeer lachwekkende voorwerpen, had mooie revolutionaire gadgets gemaakt: aanstekers, met papieren vlaggetjes naar keuze. Peter (ik stond op dat moment in de boekenstand en kon zelf helaas het gebeuren niet volgen): ‘Die vlaggen werden gezamenlijk ontstoken. Je kon de VS-vlag, de Israëlische vlag, de Palestijnse vlag of ene vlag naar eigen invulling in de fik steken … Ik heb mijn eigen vlaggetje voorzien van de woorden rood, wit en blauw, ik zag ook iemand die een hakenkruis had getekend. Het was allemaal -mede door de kurkdroge presentatie van deze vondst- zeer hilarisch, maar ook wel treffend.

Moniek Smeets had fantastische installaties gemaakt in enkele kleine donkere hokjes, rapper Oowtje Ananas gaf een voordracht, Bram Wiersma deed ‘ollekebollekes’, schrijver A.H.J. Dautzenberg las een bizar verhaal voor uit zijn nieuwste boek: een interview dat hij met Ronnie Brunswijk -aanvoerder van het junglecommando in Suriname- gehouden zou hebben in Tilburg Noord, Nick J. Swarth en Daan Taks hadden een poëzie-ontmoeting via skype en Thomas Leeuwenberg had een deel van zijn aanzienlijke postercollectie opgehangen.

… en meer

Het was gezellig druk die nacht, al met al zijn er zo’n honderd mensen gekomen. Ik zei al: het werd een heus festival. Want er was meer. Er waren workshops guerrilla gardening (activisten van Groen Links Tilburg), waardoor de Tilburgse binnenstad weer wat groener werd en van het Adbusting Team Tilburg, waardoor Tilburg weer wat mooier werd en skipping waardoor er naast andere lekkernijen een hele berg brood in de ruimte kwam te liggen.

Er was veel meer te beleven. Weggeefwinkel Noppes had een gedeelte van z’n inhoud in het Duvelhok te geef opgesteld, er waren stands van Weldaad, van TAS, van de ARG en van de Anarchistische Groep Nijmegen ook. Er was ook muziek, van Trikosis, een folkband met gitaar, viool, trommel, accordeon en zang. Peter coördineerde later in de nacht een open podium met een rap-achtige voordracht van Julius, gedichten van Stijn, elektronische muziek van een dj en een handvol liedjes met gitaar en in één geval ook mondharmonica door Peter zelf. Buiten brandde het hout in de vuurkorven. De tent van Erik, met veel moeite nog op het laatste moment in Appelscha opgehaald, werd niet gebruikt.

In de late uurtjes, tijdens het gezamenlijk ontbijt, ontstond één van de mooiste momenten van de Nacht. Rinus van der Heijden, anarchist en oud activist, begeleidde subtiel het gesprek tussen de dertien overgebleven bezoekers. We praatten over idealen, bewustwording, de rol van de media, actiemiddelen, strategieën, de zin van revolutie en hoe mensen te betrekken. Inmiddels was het alweer volop licht en wees de klok half acht.

Geslaagd

Achteraf vind ik het een mooi festival geworden. Die nacht zelf voelde het alsof er van alles mis ging (sommige dingen gingen ook mis of beter, gingen niet door), maar niemand leek zich daaraan te storen, er bleef nog genoeg over. Opmerkelijk was dat de wijn goed van de hand ging, maar dat er nauwelijks boeken werden verkocht, slechts één boek -van A.H.J. Dautzenberg- werd verkocht, het tweede exemplaar werd gestolen.

Financieel zijn we er zelfs een paar euro op vooruit gegaan, met dank aan de Vrije Bond, Ateliers Tilburg en iedereen die belangeloos meewerkte.

Peter: ‘Al met al vond ik het een zeer geslaagd evenement. Het grootse compliment kwam wat mij betreft van drie jonge anarchisten die vanuit een andere stad naar de Nacht waren gekomen. Tegen twaalven gingen ze weg om de trein te halen. Een half uur later waren ze echter al terug… het voelde niet goed om te gaan, het was gewoon te gezellig.’

Marian

Dit artikel is ook gebruikt in het blad Buiten de Orde